Kennisplatform lichtsturing
Lichtsturing begrijpen door te zien wat er gebeurt
Merkonafhankelijke uitleg over sensoren, daglicht, groepen en scènes, bedrade en draadloze sturing en de koppeling met gebouwbeheer. Niet alleen lezen: kijk mee en probeer het zelf.
Begin bij de basisNaar de kennisbank
Speel af, schuif door de tijd, zet het detectieveld aan of verander het daglicht.
- Gevelzone (bij het raam)
- Binnenzone
Automatisch aan
- Leeg. De ruimte is leeg en het licht is uit. De sensor blijft actief.
- Binnenkomen. Iemand komt binnen. De sensor ziet beweging en geeft dat door; de besturing zet beide lichtgroepen aan.
- Aan het werk. Iemand gaat aan het bureau zitten. Zolang de sensor iemand ziet, blijft het licht aan. Een geschikte, goed geplaatste sensor ziet ook de kleine bewegingen van iemand die zit te werken.
- Meer daglicht. Er valt meer daglicht binnen. De gevelzone dimt flink terug, de binnenzone een beetje: samen blijft het lichtniveau op peil. Daarvoor regelt de besturing de zones apart: iedere zone meet zelf het licht, of de binnenzone loopt mee met de gevelzone en dimt steeds een vast deel minder.
- Minder daglicht. Neemt het daglicht af, dan regelt de besturing de gevelzone weer op.
- Vertrek. Het werk zit erop: de medewerker loopt naar de deur en verlaat de ruimte. Het licht blijft aan zolang de sensor nog iemand ziet.
- Nalooptijd. De sensor ziet niemand meer. Het licht blijft nog even aan: de nalooptijd loopt. Zo gaat het licht niet uit als iemand even stilzit of kort de ruimte uit is.
- Basislicht. Na de nalooptijd dimt het licht naar een laag basisniveau. Wie nu terugkomt, staat niet in het donker.
- Uit. Na enige tijd gaat ook het basislicht uit. Die tijden stel je in per sensor, groep of ruimte, afhankelijk van het systeem.
Handmatig aan
- Leeg. De ruimte is leeg en het licht is uit.
- Binnenkomen. Iemand komt binnen. De sensor ziet het, maar het licht gaat niet vanzelf aan: de gebruiker beslist.
- Knop. Iemand drukt op de knop bij de deur. De besturing zet beide lichtgroepen aan.
- Aan het werk. Iemand gaat aan het bureau zitten. Vanaf nu let de sensor alleen op of er nog iemand is.
- Vertrek. De medewerker loopt naar de deur en verlaat de ruimte.
- Nalooptijd. De sensor ziet niemand meer: de nalooptijd start, net als bij „Automatisch aan”.
- Uit. Daarna gaat het licht vanzelf uit. Uitzetten gaat dus automatisch; alleen aanzetten doe je zelf. Dit heet ook wel afwezigheidsdetectie.
Sensoren, drukknoppen en de klok geven signalen.
Een besturing bepaalt wat het licht moet doen.
De drivers (de voedingsapparaten in de armaturen die de leds aansturen) schakelen en dimmen.
Via een netwerk werkt de verlichting samen met gebouwbeheer.
Bij lichtsturing nemen sensoren en bediening waar wat er in een ruimte gebeurt. Een besturing beslist wat het licht moet doen, en de armaturen voeren dat uit. In grotere gebouwen werkt de verlichting bovendien samen met andere systemen, zoals het gebouwbeheersysteem. Wie die samenhang begrijpt, kan beter ontwerpen, installeren en beheren.
Van drukknop tot compleet lichtmanagement
Wat heb je minimaal nodig om licht te regelen, en wat komt er bij iedere stap bij? Elf niveaus in dezelfde ruimte, van gewoon schakelen tot de koppeling met het gebouwbeheer. Probeer ze uit.
- 0Schakelen
- 1Drukknop
- 2Draairegelaar
- 3Losse voeding
- 4Sensor
- 5Broadcast
- 6DALI-2-systeem
- 7Lichtmanagement
- 8Draadloos
- 9Hybride
- 10Gebouwbeheer
- Bediening 0
- Regeling 1–3
- Automatisering 4–6
- Lichtmanagement 7–9
- Gebouwintegratie 10
Lichtsturing in de praktijk
Een korte animatie zonder geluid over een werkplek waar het licht steeds uitvalt, en hoe een technicus dat oplost.
Waar wil je mee aan de slag?
- Begrijpen hoe het werktVan sensor tot armatuur: wat er gebeurt en waarom.
- Kiezen wat pastWelke opbouw past bij je project? Eén vraag per stap, merkonafhankelijk.
- Aansluiten en in bedrijf stellenInstellen, controleren en echt testen.
- Een storing zoekenLicht blijft aan, gaat uit of reageert niet: waar begin je?
- Koppelen met gebouwbeheerWelke gegevens je uitwisselt en wat je vooraf afspreekt.
Voor installateurs, adviseurs, beheerders en iedereen die wil weten hoe het werkt.
Probeer het in drie ruimtes
Alle praktijkvoorbeeldenDrie ruimtes om zelf uit te proberen: speel het af, schuif door de tijd en zie wat het licht doet.
De belangrijkste onderwerpen
De hele kennisbank- Wat is lichtsturing?Wat lichtsturing doet, wat het oplevert en hoe sensoren, besturing, armaturen en gebouwsystemen samenwerken.
- Aanwezigheid en afwezigheidVanzelf aan en uit, of handmatig aan en vanzelf uit: hoe aanwezigheidsdetectie werkt en hoe het licht stap voor stap uitgaat.
- DaglichtregelingHoe kunstlicht terugregelt als er daglicht is: drempelschakeling of constantlichtregeling, meten, kalibreren en de plaats van de sensor.
- Groepen en scènesArmaturen groeperen naar functie, lichtscènes ontwerpen en bewust vastleggen hoe het licht weer automatisch gaat werken.
- DALIHoe DALI werkt: de bus, de rollen van apparaten, adressen, groepen en scènes, busvoeding en bekabeling.
- Bedraad of draadloos?Bedrade, draadloze en hybride lichtsturing naast elkaar: aanleg, voeding, gedrag van het signaal en de rol van renovatie.
- Lichtsturing ontwerpenVan ruimtegebruik naar functioneel ontwerp
- Koppelen met gebouwbeheerWaarom en hoe lichtsturing koppelt met een gebouwbeheersysteem: BACnet, KNX, relaiscontacten en data-interfaces, en wat data bruikbaar maakt.
- In bedrijf stellen en testenBij het in bedrijf stellen is een ruimte pas klaar als ze geconfigureerd, fysiek gecontroleerd en functioneel getest is.
- Storingen zoekenZoek een storing in een vaste volgorde, van de fysieke installatie naar de instellingen.
Verdieping nodig?
Naast deze openbare kennisbank is er een afgeschermde Academy met verdiepende, systeemgerichte opleidingen voor vakmensen.